„ჩემი ხარაგაულის“ რედაქცია აგრძელებს რუბრიკას – ფერმერი გვირჩევს. ამჯერად გთავაზობთ ფერმერ საშიკო ხიჯაკაძის წერილს ბრუცელოზის შესახებ.

ბრუცელოზი ინფექციური ბაქტერიული დაავადებაა, რომელსაც იწვევს ბაქტერიები გვარიდან Brucella. მსხვილფეხა რქოსან პირუტყვში ყველაზე ხშირად გვხვდება Brucella abortus.

ბრუცელოზი ერთ-ერთი ყველაზე საშიში დაავადებაა, რადგან ფერმერს დიდ ეკონომიკურ ზარალს აყენებს; ფერმის პროდუქტიულობას ამცირებს და გადადის ადამიანზეც.

ინფექციის ძირითადი წყაროა დაავადებული ცხოველი. ბაქტერია დიდი რაოდენობით გამოიყოფა აბორტირებული ნაყოფით, პლაცენტით (მომყოლით), სანაყოფე სითხეებით, რძით, საშვილოსნოს გამონადენით.

ჯანმრთელი ცხოველები ინფიცირდებიან დაბინძურებული საკვებისა და წყლის მიღებით, ინფიცირებულ ნაყოფთან ან პლაცენტასთან კონტაქტით, დაავადებული ცხოველის გამონადენთან შეხებით, ზოგჯერ ბუნებრივი შეჯვარების გზითაც.

ბრუცელოზის სიმპტომებია

ძროხებში – აბორტი მაკეობის 5-7 თვეზე, მკვდარი ან სუსტი ხბოს დაბადება, პლაცენტის შეკავება, საშვილოსნოს ანთება (ენდომეტრიტი), უშვილობა და განმეორებითი დაუმაკებლობა, რძის პროდუქტიულობის შემცირება;

ხარებში – სათესლეების ანთება (ორქიტი), ეპიდიდიმიტი, სპერმის ხარისხის გაუარესება, უნაყოფობა.

დიდ ფერმებში დაავადების გავრცელებამ შეიძლება მნიშვნელოვნად შეამციროს მთელი ნახირის პროდუქტიულობა.

ბრუცელოზი ადამიანზეც გადადის. ინფიცირება ხდება არაპასტერიზებული რძისა და რძის პროდუქტების მიღებით, ინფიცირებულ ნაყოფთან ან პლაცენტასთან მუშაობისას, კანზე არსებული ჭრილობებიდან ბაქტერიის შეღწევით.

სიმპტომები ადამიანში – მაღალი ტემპერატურა, ძლიერი ოფლიანობა, სახსრებისა და კუნთების ტკივილი, სისუსტე, მადის დაკარგვა, ქრონიკული შემთხვევების დროს ჯანმრთელობის ხანგრძლივი პრობლემები.

ბრუცელოზის ზუსტი დიაგნოზი მხოლოდ ლაბორატორიული კვლევით დგინდება. გამოიყენება სისხლის სეროლოგიური ტესტები, რძის გამოკვლევა, ბაქტერიოლოგიური კვლევა, PCR მეთოდი.

პრაქტიკაში ბრუცელოზის მკურნალობა ეკონომიკურად და ეპიზოოტოლოგიურად მიზანშეწონილი არ არის. ანტიბიოტიკების გამოყენების შედეგად ცხოველი ხშირად რჩება ინფექციის მატარებელი, კვლავ გამოყოფს ბაქტერიას და დაავადების გავრცელების წყაროდ რჩება. ამიტომ ბევრ ქვეყანაში ინფიცირებული ცხოველები ექვემდებარებიან იზოლაციას და ბრაკირებას სახელმწიფო წესების შესაბამისად.

ადამიანებში ბრუცელოზის მკურნალობა მიმდინარეობს ექიმის მიერ დანიშნული ანტიბიოტიკების კომბინაციით.

ბრუცელოზის წინააღმდეგ ბრძოლის ყველაზე ეფექტური მეთოდია ვაქცინაცია. გამოიყენება S19 და RB51 ვაქცინები. ვაქცინაციის სქემა უნდა შეთანხმდეს ვეტერინარულ სამსახურთან.

პრევენციისთვის მნიშვნელოვანია ახალი ცხოველების კონტროლი ფერმაში შეყვანამდე – ყველა ცხოველი უნდა შემოწმდეს ბრუცელოზზე, სასურველია კარანტინი მინიმუმ 30 დღის განმავლობაში.

აუცილებელია აბორტირებული ნაყოფის სწორი უტილიზაცია. თუ მოხდა აბორტი, ნაყოფი და პლაცენტა დაუყოვნებლივ უნდა შეგროვდეს, განადგურდეს ან ღრმად დაიმარხოს. ადგილს ჩაუტარდეს სათანადო დეზინფექცია.

ბრუცელოზისგან თავის დასაცავად აუცილებელია შემდეგი წესების დაცვა: გამოიყენეთ ხელთათმანები, დაიბანეთ ხელები ყოველი სამუშაოს შემდეგ, რეგულარულად ჩაატარეთ დეზინფექცია, მოერიდეთ დაუცველ კონტაქტს გამონადენებთან.

არ მიიღოთ: უმი რძე, არაპასტერიზებული რძით გაკეთებული ყველი, არაპასტერიზებული რძით მიღებული რძის პროდუქტები.

ბრუცელოზი ერთ-ერთი ყველაზე საშიში ინფექციური დაავადებაა პირუტყვში. ამიტომ ფერმაში აუცილებელია რეგულარული კონტროლი, ვაქცინაცია, ბიოუსაფრთხოების წესების დაცვა და საეჭვო შემთხვევების დროული ლაბორატორიული გამოკვლევა.

საშიკო ხიჯაკაძე
ხელოვნური განაყოფიერებისა და ცხოველთა პროდუქტიულობის ამაღლების ინსტიტუტის დირექტორი

ამავე თემაზე დაგაინტერესებთ

ფასციოლოზი – პირუტყვის ღვიძლის ჭია