ყოველწლიურად, სტომატოლოგთა საერთაშორისო ფედერაციის ინიციატივით, 20 მარტს პირის ღრუს ჯანმრთელობის მსოფლიო დღე აღინიშნება. ამ დღესთან დაკავშირებით, ჩვენი დღევანდელი ნომრის სტუმარია სტომატოლოგი მაია ქასრაშვილი.

მაია ქასრაშვილმა 1985 წელს, ტყიბულის #3 საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, სწავლა თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის სტომატოლოგიურ ფაკულტეტზე გააგრძელა. უმაღლესი სასწავლებლის დასრულების შემდეგ, 1993 წლიდან, ხარაგაულელ პაციენტებს ემსახურება.

– პირის ღრუს ყველაზე გავრცელებული დაავადება კბილის მაგარი ქსოვილის დაზიანება კარიესია, – ამბობს მაია ქასრაშვილი, – კარიესი მიმდინარეობის მიხედვით შეიძლება იყოს ზედაპირული ან  პულპაზე გადასული. კარიესის თავიდან ასაცილებლად აუცილებელია პირის ღრუს ჰიგიენის დაცვა.

კბილები დღეში ორჯერ – დილა-საღამოს ჯაგრისით უნდა გავისუფთაოთ. ასევე მნიშვნელოვანია კვების რეჟიმის დაცვა. არ არის სასურველი დიდი რაოდენობით ტკბილის მიღება. განსაკუთრებით საზიანოა ე.წ. საწუწნი კანფეტები. ნახშირწყლები დიდხანს რჩება პირის ღრუში და მათი დაშლის შედეგად გამოიყოფა ნახშირმჟავები, რომლებიც იწვევენ კარიესს.

საკვების დაქუცმაცებული ნარჩენები რომ პირის ღრუში არ დარჩეს, სასურველია კბილები ყოველი ჭამის შემდეგაც გავისუფთაოთ; თუნდაც მხოლოდ წყლის გამოვლებით. ჯაგრისის გამოყენება ყოველ ჯერზე  არ არის აუცილებელი.

ბავშვების კბილებზე ზრუნვა ერთი წლიდან უნდა დავიწყოთ. ამ ასაკიდან თამაშ-თამაშით ვაჩვევთ ჯაგრისის მოხმარებას. ბავშვის ჯაგრისი უნდა იყოს პატარა და რბილი. თავდაპირველად კბილები უნდა გაიწმინდონ მხოლოდ წყლითა და ჯაგრისით, შემდეგ კი შესაძლებელია გამოვიყენოთ ფთორის შემცველი კბილის პასტა, ძალიან მცირე რაოდენობით.

ზრდასრულ ასაკში კბილის პასტა იმ დაავადებების მიხედვით უნდა შევარჩიოთ, რომლის განვითარების რისკიც მაღალია ჩვენს პირის ღრუში. ღრძილების ანთებისა თუ კარიესის განვითარების შემთხვევაში სასურველია ავირჩიოთ შესაბამისი კბილის პასტა.

ჯანსაღი კბილების შემთხვევაში სასურველი კბილის ჯაგრისი შედარებით მაგარი იყოს, რადგან ის უკეთ უმკლავდება კბილის ზედაპირზე არსებულ ნადებს. თუ ადამიანს კბილების გასუფთავების დროს ღრძილებიდან სისხლდენა უვითარდება, სასურველია ჯაგრისი შედარებით რბილი შეარჩიოს.

პირის ღრუს გასუფთავებისას მხოლოდ ჯაგრისი საკმარისი არ არის. შეიძლება ჯაგრისი კარგად ვერ მიუდგეს კბილ-ღრძილის სივრცეებს. ასეთ შემთხვევაში უნდა გამოიყენონ კბილის სპეციალური ძაფები – ფლოსი, რომელიც  კბილსა და კბილს შორის არსებულ სივრცეში უნდა გატარდეს და თუ რაიმე საჭმლის ნარჩენია, ასუფთავებს კბილებს.

კბილებთან ერთად ხშირი გასუფთვება სჭირდება ენასა და ლოყების ლორწოვან გარსს.  თანამედროვე ჯაგრისების უმრავლესობას უკანა მხარეს აქვთ სპეციალური ხაოიანი ზედაპირი,  რომელიც გამოიყენება ენისა და ლოყების ლორწოვანი გარსის დასასუფთავებლად. მექანიკური დასუფთავებისთვის ასევე შეგვიძლია გამოვიყენოთ შედარებით მაგარი ხილი და ბოსტნეული, რაც კანიანად უნდა მივირთვათ. ისინი კარგად ასუფთავებენ პირის ღრუს ნადებისაგან.

ფეხმძიმობისა და მშობიარობის შემდეგ ხშირია კბილების დაზიანება. ორსულობის დროს ხშირ შემთხვევაში ვითარდება ორსულთა გინგივიტი – ღრძილების დაავადება.

ჩვენს ქვეყანაში გავრცელებულია ძალიან ცუდი მითი, რომ ორსულმა არ უნდა მიმართოს სტომატოლოგს დახმარებისთვის. პირიქით, აუცილებელია ქალი მივიდეს სტომატოლოგთან, როგორც ღრძილების ანთების შემთხვევაში, ასევე კარიესული მდგომარეობის გამოსასწორებლად.

ორსულებსა და მეძუძურ დედებს ჩვეულებრივ შეუძლიათ მიიღონ სტომატოლოგიური მომსახურება, ოღონდ ასეთ შემთხვევაში გამოიყენება სპეციალური პრეპარატები და კბილის ამოღების შემთხვევაში, შესაბამისი საანესთეზიო საშუალებები.

თუ გვინდა, რომ ჯანსაღი კბილები დიდი ხნის განმავლობაში შევინარჩუნოთ, აუცილებელია მივიღოთ რძის პროდუქტები, ხილი და ბოსტნეული. ასევე სასურველია წელიწადში ორჯერ, პრევენციისთვის, ვეწვიოთ სტომატოლოგს.

თამთა გოგოლაძე